Kredi Kartı Satışı Bankaya Ne Zaman Geçer? Valör ve Blokaj Rehberi
Kart satışını yaptınız ama para neden aynı gün hesapta görünmüyor? Bu bir hata değil; kredi kartı ödemelerinin bankaya geçiş biçimidir. Bu yazıda valör, blokaj, komisyon ve taksitin POS toplamını neden banka tutarından ayırdığını anlatıyoruz.
Valör, blokaj ve komisyon nedir?
Kart işlemi POS'ta anında onaylanır, ancak bankanın işlem kaydı ve paranın hesaba aktarılması ayrı adımlardır. Bir vardiyanın kart satışları banka tarafında çoğu zaman ancak ertesi gün görünür; paranın hesaba geçtiği gün ise anlaşmanıza bağlıdır.
- Valör: işlemin hesaba gerçekten geçtiği, tutarın kullanılabilir olduğu değer günüdür.
- Blokaj: tutarın hesaba aktarılmadan önce bekletildiği süredir. Bazı anlaşmalarda blokaj yoktur, bazılarında belirli bir süre uygulanır; süre bankaya ve anlaşmaya göre değişir.
- Komisyon: bankanın işlemlerden kestiği hizmet bedelidir; hesaba geçen, brüt satıştan komisyon düşülmüş net tutardır. Oran bankaya ve anlaşmaya göre değişir.
- Taksit: taksitli bir işlem varsa, tutarın tek seferde mi yoksa parça parça mı aktarılacağı anlaşmaya bağlıdır.
- İade ve iptal: sonradan yapılan iade veya iptaller hesaba geçen tutarı değiştirir ve ekstrede genellikle ayrı satır olarak görünür.
Mutabakat için gereken girdiler: otomasyonun vardiya raporundaki kart satışları, POS gün sonu (Z) raporu, bankanın işlem bazlı kayıtları (genellikle brüt tutarı, komisyonu, net tutarı ve valör tarihini gösteren üye işyeri ekstresi veya mutabakat dosyası) ve banka hesap hareketleri. Gün sonu raporunun neden tek başına kanıt olmadığını kredi kartı gün sonu raporu ve banka mutabakatı yazısında anlattık.
POS toplamını banka tutarıyla adım adım karşılaştırma
- Kart satışlarını işlem tarihine ve vardiyaya göre otomasyondan ve POS gün sonu raporundan alın.
- Her satışı bankanın işlem bazlı kaydıyla brüt tutar üzerinden eşleştirin: tutar, terminal ve saat.
- Ekstreden her işlemin komisyonunu ve net tutarını alın; brüt satıştan komisyon düşüldüğünde net tutar çıkmalıdır.
- Net tutarları valör tarihine göre gruplayın ve hesap hareketlerindeki alacak kayıtlarıyla karşılaştırın.
- İade, iptal, ters ibraz (harcama itirazı) ve diğer düzeltmeleri ayrı satırlarda gösterin.
- Bu adımlardan sonra hâlâ açıklanamayan farkı inceleme için işaretleyin.
Örnek: 10.000 TL kart satışı, hesaba geçen 9.800 TL
| Kalem | Tutar | Kaynak |
|---|---|---|
| Kart satışları (brüt) | 10.000 TL | Otomasyon, POS gün sonu |
| Komisyon | 200 TL kesinti | Banka ekstresi |
| Hesaba geçen net tutar | 9.800 TL | Hesap hareketi, valör günü |
Sonuç, karşılaştırdığınız döneme ve aradaki düzeltmelere göre değişir. Banka aynı valör gününde başka bir günün satışlarını da aktarırsa hesap hareketi 9.800 TL'den büyük görünür; dönemde bir iade varsa hesaba geçen tutar azalır. Blokajlı bir anlaşmada ise 9.800 TL hesapta henüz hiç görünmeyebilir. Bu farkların hiçbiri, ekstredeki satırlarla açıklanabildiği sürece açık değildir; açık ancak ekstreyle açıklanamayan bir fark için konuşulur.
İstisnalar ve elle inceleme gereken durumlar
- Hafta sonu ve resmi tatiller valör gününü kaydırabilir.
- Banka birden fazla günün veya terminalin tutarını tek bir alacak kaydıyla aktarabilir; işlem bazlı ekstre olmadan bu toplam ayrıştırılamaz.
- Komisyonla açıklanamayan ya da ekstrede karşılığı olmayan bir fark elle incelenmelidir.
- Ters ibraz gibi sonradan gelen düzeltmeler, kapattığınız bir dönemi etkileyebilir.
- POS gün sonunun alındığı saat, bir işlemin hangi güne yazılacağını etkileyebilir.
- Brüt ve net karıştırılmamalıdır: satış eşleştirmesi brüt işlem tutarıyla, hesap mutabakatı net tutarla yapılır.
Shift Tracker'da kart satışı doğrulama
Özetle, POS toplamının aynı gün banka tutarına eşit olmaması normaldir. Önemli olan, her satışın doğru gün ve doğru tutarla bankaya eşleştiğinin ve aradaki farkın ekstreyle açıklandığının kanıtlanmasıdır. Vardiya farklarının nereden geldiğini Z raporu ile vardiya raporu neden tutmaz yazısında da anlattık. İstasyonunuzda bunun nasıl çalıştığını görmek için bizimle iletişime geçin.